Hướng Dẫn Mẹ Cách Xử Lý Khi Trẻ Sơ Sinh Bị Ọc Sữa Tại Nhà

Hình ảnh bé vừa bú xong lại trớ ra sữa, thậm chí nôn vọt thành dòng khiến cha mẹ vô cùng lo lắng. Nếu cha mẹ vẫn loay hoay chưa biết xử trí ra sao khi gặp trường hợp này, hướng dẫn cách xử lý khi trẻ sơ sinh bị ọc sữa tại nhà sẽ là cứu cánh của gia đình mình.

Video Hướng Dẫn Cách Xử Lý Khi Trẻ Sơ Sinh Bị Ọc Sữa Tại Nhà

Trong trường hợp không may bé bị sặc sữa dẫn đến tím tái, cha mẹ cần thực hành cách xử lý khi trẻ sơ sinh bị ọc sữa tại nhà, nhằm khai thông đường thở cho con ngay lập tức. Ba mẹ có thể tham khảo các thao tác thực tế từ điều dưỡng Thanh Thuỷ hoặc theo dõi quy trình chuẩn dưới đây.

@methuylamy Xử lý khi bé bị sặc sữa như thế nào? #methuylamy #mevabe #chămsóctrẻsơsinh #mebimsua #cách xử lí khi bé sặc sữa ♬ nhạc nền - Mẹ Thủy Làm Y

Nhận Diện Dấu Hiệu

• Ọc sữa thông thường: Bé ho sặc sụa, khóc to, da dẻ hồng hào hoặc đỏ lên. Đây là phản xạ tốt, lúc này cha mẹ nên để trẻ tự xử lý.
• Tắc nghẽn hoàn toàn (Cấp cứu): Bé không thể ho, không thể khóc, môi và quanh miệng tím tái, người mềm nhũn. Cần tiến hành sơ cứu ngay lập tức.

Quy Trình Sơ Cứu Chuẩn (Vỗ Lưng - Ấn Ngực)

Bước 1: 5 Lần Vỗ Lưng

• Đặt bé nằm sấp dọc theo cánh tay của người lớn, lấy đùi làm điểm tựa.
• Giữ đầu bé thấp hơn mông để trọng lực giúp đẩy sữa ra ngoài. Tay giữ chắc phần hàm của bé (tránh chèn vào cổ).
• Dùng gót bàn tay còn lại vỗ mạnh, dứt khoát 5 cái vào vùng giữa hai xương bả vai theo hướng từ trên xuống dưới.

Bước 2: 5 Lần Ấn Ngực

• Nếu bé chưa khóc/hồng hào trở lại, lật ngược bé nằm ngửa trên cánh tay cha mẹ.
• Vẫn giữ đầu thấp hơn thân mình.
• Dùng 2 ngón tay (trỏ và giữa) ấn mạnh 5 lần vào vị trí xương ức (ngay dưới đường nối hai núm vú). Tốc độ ấn nhanh và dứt khoát.

Lưu ý: Lặp lại chu kỳ 5 vỗ lưng - 5 ấn ngực cho đến khi bé khóc được.

Tuyệt đối không dùng nghiệm pháp Heimlich (ôm bụng xốc lên) cho trẻ dưới 1 tuổi vì có thể gây vỡ tạng.

>> Hướng dẫn cách xử lý khi trẻ dưới 1 tuổi sốt co giật

Vì Sao Trẻ Sơ Sinh Dễ Bị Ọc Sữa ?

Thông thường trẻ sơ sinh bị ọc sữa không phải do bệnh lý, mà do hệ tiêu hoá của con đang trong quá trình hoàn thiện.

Sự non nớt của cơ thắt thực quản dưới (LES)

Dạ dày của bé giống như một chiếc bình có nắp đậy. Chiếc "nắp" này chính là cơ thắt thực quản dưới (LES). Ở người lớn, chiếc van này đóng chặt để ngăn thức ăn trào ngược.

Nhưng ở trẻ sơ sinh, cơ vòng này hoạt động chưa ổn định và thường xuyên xảy ra các đợt "mở" tự phát. Chính sự lỏng lẻo này khiến sữa dễ dàng trào ngược từ dạ dày lên thực quản và ra ngoài miệng ngay cả khi bé không có biểu hiện khó chịu.

Yếu tố cấu tạo của dạ dày trẻ sơ sinh

Dạ dày của trẻ sơ sinh nằm ngang và có dung tích rất nhỏ. Kết hợp với việc bé dành phần lớn thời gian để nằm ngửa, tạo điều kiện thuận lợi cho dòng sữa chảy ngược chiều trọng lực. Đây là lý do tại sao chỉ cần thay đổi tư thế đột ngột sau bú, bé rất dễ bị trớ.

Phân Loại Ọc Sữa Sinh Lý Và Nôn Trớ Bệnh Lý

Không phải trường hợp trẻ sơ sinh bị ọc sữa nào cũng giống nhau. Việc phân biệt đúng giúp ba mẹ có hướng xử lý phù hợp.

Trớ sữa/ Ọc sữa sinh lý

Dấu hiệu nhận biết như sau:

• Bé trớ ra một lượng sữa nhỏ (thường kèm ợ hơi).
• Sau khi trớ, bé vẫn vui vẻ, không quấy khóc.
• Bé vẫn tăng cân đều đặn và phát triển tốt.

Đây là hiện tượng bình thường, ba mẹ chỉ cần thay đổi chế độ chăm sóc và chịu khó giặt giũ nhiều hơn một chút.

>> Bảng cân nặng trẻ sơ sinh

Nôn Trớ Bệnh Lý

Khác với trớ nhẹ nhàng, nôn trớ bệnh lý (hay trào ngược dạ dày thực quản - GERD) có những dấu hiệu đáng lo ngại:

• Bé nôn vọt thành tia, có sự co thắt mạnh của cơ bụng.
• Bé quấy khóc dữ dội, khó chịu, uốn cong lưng sau khi ăn.
• Bé sợ ăn, bỏ bú hoặc chậm tăng cân.
• Dịch nôn có màu lạ (xanh, vàng hoặc lẫn máu).

Tại Sao Trẻ Bị Ọc Sữa Thường Đi Kèm Thở Khò Khè ?

Biểu hiện trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè thường xuất hiện cùng lúc. Mối liên hệ này không phải ngẫu nhiên mà được giải thích bởi hai cơ chế chính:

Sữa lạc vào đường thở

Khi sữa trào ngược lên thực quản và vùng hầu họng, một lượng rất nhỏ sữa hoặc dịch axit dạ dày có thể bị hít vào đường thở (khí quản). Điều này gây kích ứng niêm mạc hô hấp, dẫn đến viêm nhẹ và tăng tiết đờm nhớt, tạo ra tiếng khò khè.

Phản xạ thần kinh phế vị

Ngay cả khi sữa không chui vào phổi, axit từ dạ dày trào lên thực quản cũng có thể kích thích dây thần kinh phế vị. Phản xạ này làm co thắt đường dẫn khí để bảo vệ phổi, vô tình gây ra tiếng thở rít hoặc khò khè ở trẻ sơ sinh.

Phân Biệt Tiếng Thở

Ba mẹ cần phân biệt rõ để không nhầm lẫn:

• Khò khè: Tiếng rít nhẹ khi bé thở ra, xuất phát từ phổi/phế quản.
• Thở rít: Tiếng rít thô khi bé hít vào, thường do mềm sụn thanh quản hoặc viêm thanh quản.
• Khụt khịt: Tiếng ngáy hoặc nghẹt ở mũi, thường do gỉ mũi hoặc viêm mũi, rửa mũi sẽ hết.

Trẻ Bị Ọc Sữa Bao Lâu Cho Bú Lại ?

Sau khi bé nôn trớ, dạ dày đang bị kích ứng mạnh. Câu hỏi trẻ bị ọc sữa bao lâu cho bú lại cần được trả lời dựa trên mức độ nôn của bé, thông thường sau khoảng 30 phút có thể cho bé ăn lại.

@methuylamy Hà Mã làm mẫu hướng dẫn các Mom xử lý nhanh tại nhà khi bé bị nôn trớ đây ạ 🥹🥹 #methuylamy #mebimsua #embedangyeu #tresosinh #learnontiktok #nôn_trớ_sữa ♬ nhạc nền - Mẹ Thủy Làm Y

Nguyên tắc nghỉ ngơi đường ruột

Đối với trường hợp bé nôn vọt, nôn nhiều:

• Cần để dạ dày nghỉ ngơi hoàn toàn trong khoảng 30 phút.
• Không nên vì xót con mà ép bé bú lại ngay lập tức, điều này thường kích thích cơn nôn tiếp theo.

Quy trình tái nạp

Sau thời gian nghỉ ngơi, hãy cho bé ăn lại một cách từ từ:

• Đối với trẻ bú mẹ: Cho bé bú ngắn khoảng 5 phút mỗi lần, cách nhau 30-60 phút để thăm dò dạ dày.
• Đối với trẻ bú bình: Bắt đầu với lượng rất nhỏ, khoảng 15-30ml nước hoặc sữa.
• Sử dụng Oresol: Nếu bé nôn nhiều và có dấu hiệu mất nước, cân nhắc bù điện giải bằng Oresol dành cho trẻ em trong những giờ đầu tiên thay vì sữa.

Những Lưu Ý Giúp Bé Tránh Bị Sặc Sữa Sau Khi Bú

Những lưu ý quan trọng giúp giảm thiểu tình trạng trẻ sơ sinh bị ọc sữa.

@methuylamy Lưu ý khi cho bé ti sữa xong tránh bị sặc, ọc sữa!!! #methuylamy #chămsóctrẻsơsinh #chamsoctresosinh #mevabe #sặcsữa ♬ nhạc nền - Mẹ Thủy Làm Y

Điều Chỉnh Tư Thế

Tuyệt đối không đặt bé nằm thẳng ngay sau khi bú. Ở tư thế này, dạ dày nằm ngang khiến sữa dễ dàng trào ra ngoài. Hãy bế bé thẳng đứng, đầu tựa vào vai mẹ hoặc ngồi trong lòng mẹ ít nhất 20-30 phút sau mỗi cữ ăn.

Vỗ ợ hơi sau ăn

Không khí bé nuốt phải khi bú là nguyên nhân gây đầy bụng và đẩy sữa trào ngược lên. Hãy kiên nhẫn vỗ ợ hơi cho bé:

• Khum bàn tay lại vỗ nhẹ vào lưng bé.
• Thực hiện trong khoảng từ 10 đến 15 phút, hoặc đến khi nghe tiếng "ợ" của con.

Sử Dụng Gối Chống Trào

Các loại gối hoặc đệm được thiết kế tạo độ dốc khoảng 30 độ giúp đầu bé cao hơn dạ dày, nhờ đó trọng lực sẽ giữ sữa nằm lại bên dưới.

• Lưu ý: Khi đặt bé nằm, nên đặt phần mông của bé xuống trước để bé làm quen và định hình tư thế, sau đó mới nhẹ nhàng đặt phần đầu xuống.

@methuylamy